«

»

Tem 16

İnternet Bankacılığı Felsefesi

Felsefe

Felsefe

Günümüz dünyasında internet bankacılığı kullanımı hakkında çok fazla şey yazılıp çizilmektedir. Bu kadar fazla bilginin olduğu bir yapıda bilgi kirliliği olması da kaçınılmazdır. Aynı durum internet bankacılığının en küçük oğlu olan Mobil bankacılık için de geçerlidir. Yazımda genel olarak Mobil ve İnternet bankacılığını ayrı ayrı değerlendirmeyip sadece “internet bankacılığı” diyeceğim. Ayrıca internet bankacılığına çok farklı bir pencereden bakmanıza yardımcı olmaya çalışacağım.

Pragmatist (Faydacı) bir yapıya sahip olan insanlar yüzyıllar boyu kendilerine en fazla fayda sağlayan olguları tercih etmiş ve bu tercihleri yaparken de çoğu zaman yeni çıkan teknolojilere geçişleri sancılı olmuştur. Güvenlik olgusunun da insanın en ilkel duygularından biri belki de en önemli olması nedeniyle yeni teknolojilerden çekinmek ve zaman zaman daha eski yöntemlere takılı kalarak yaşamak günümüz insanına hiç de uzak değildir. Bu nedenledir ki yeni olan, yenilik getiren ve hatta iyi olacağı bilinen her yeni şeye insanlar hep kuşku ile bakmış ve aynı faydayı sağlayan olguya farklı farklı tepkiler verebilmişlerdir. Kuşkuculuk (Septisizm) akımının büyük isimlerinden olan Protagoras’a göre; “Her şeyin ölçüsü insandır. Her şey bana nasıl görünürse benim için öyledir. Üşüyen için rüzgar soğuk, üşümeyen için soğuk değildir. Her şey için birbirine tümüyle karşıt iki söz söylenebilir” diyerek genel bir hakikatin var olmadığını, her insanın kendine ait kanaat ve düşünceleri olabileceğini belirtmiştir.

Kuşkucu felsefeyi internet bankacılığına uygularsak, banka şubesine gitmek yerine internet şubesini kullanmaktan çekinen kişiler için güvensiz olan bu ortam kullanan kişilere göre ise çok daha güvenli görünmektedir. Bu noktada aslında bir takım istatistiklere bakıldığı vakit internet bankacılığının aslında kamuoyunda bilinen kötü şöhretinin tersine güvenli bir yapıda olduğu söylenebilir.

Doğası gereği hep daha iyisini ve fazlasını isteyen insanoğlu şahsına sağladığı faydaları da en yükseğe çıkarmayı hedefler. Bir kişi ne kadar zengin olursa olsun daha fazla zengin olmak isterken aç ve susuz kalan bir insan önce susuzluğunu giderdikten sonra bir lokma ekmek ve bir lokma daha ve yine bir lokma … şeklinde karnını doyurmak ister. İşte bu noktada paralarını güvenli saklamak ve hatta durduğu yerde değerlenmesini istemek modern insan için çok önemli olmuştur. Uzun süren çalışma süreleri boyunca elde edilen gelir modern hayatta en az su ve hava kadar zaruri bir hale gelmiştir. Her ihtiyaç bir icat doğurması gerçeğinden para ile ilgili ihtiyaçlar bankacılığı ve bankacılık, internet bankacılığını ve internet bankacılığı ise mobil bankacılığı doğurmuştur.

İnternet bankacılığına kuşku ile yaklaşan çoğu insan internet şubeden bir dolandırıcılığa uğrama olasılığının, şubeye giderken uğrayabileceği tehlikelerden (araba çarpması, kapkaç, para düşürme, hırsızlık vb.) çok daha düşük seviyelerde olduğunu bilmez. Bu yüzdendir ki pragmatist insanoğlu genel olarak şubeyi daha çok tercih eder. Bunun bir nedeni de bu kişinin aynı zamanda materyalist (maddeci) olması nedeniyledir. Paralarını gözle görmek, dokunmak, hissetmek ve hatta yeni banknotlar ise koklamak ister. Her ne kadar günümüz insanı maaşını artık eline değil de hesabına alsa da bu onun maddeci olmasını engellemez.

Bazı kötü niyetli insanlar zaman zaman kısa yoldan zengin olmak uğruna göze almayacakları hiç bir şey yoktur. Paraya aşırı değer veren ve ahlak duygusu zedelenmiş bu insanlar aynı zamanda aşırı maddeci de olmuşlardır. Bu özelliklerinden dolayı çok sofistike yöntemler geliştirerek masum kişilerin paralarını hem fiziki hem de kaydi olarak çalma yoluna gidebilirler. İnternet bankacılığından bir dolandırıcılık eylemine maruz kalmamak için bankalar her çıkan sofistike yöntem için kendilerine bir savunma kurmuş ve zaman geçtikçe avantaj ibresi banka lehlerine dönmüştür. Bugün internet şubeleri de kendi içlerinde çok güçlü savunma mekanizmalarına sahiptir. Ve bu mekanizmaları insan yardımı almadan aşmak pek mümkün görünmemektedir. 128 Bitlik bir koruma ile saklanan şifre bilgilerini çözmek şu an dünyadaki en güçlü bilgisayarlar ile imkansıza yakındır. Bunu gayet iyi bilen dolandırıcılar karşı bir saldırı sistemi bulmuşlardır. İnsan zaaflarından faydalanmayı en ön planda tutan bu sisteme, “Toplum Mühendisliği” demişlerdir.

Bugün oluşan hemen hemen her dolandırıcılık hikayesinin bir noktasından mutlaka toplum mühendisliği vardır. İnsan zaaflarını bulan ve üzerine giden bu sistematik dolandırıcılık maalesef günümüz maddeci insanı üzerinde çok da başarılı bir şekilde işlemektedir. Bir kişiye güven vererek ve bazı kazanımlar elde edeceği vaadiyle kandırılarak normal zamanda paylaşmayacağı bilgileri elde etmek adeta bir meslek halini almıştır.

İnternet Bankacılığı

İnternet Bankacılığı

Ben de kimi zaman mesleğim icabıyla toplum mühendisliğinin ulaştığı noktaları tesbit etmek ve insan mağduriyetini engellemek amacıyla yaşadığım bir örnek olayı sizinle paylaşmak isterim. Olayın kahramanları ben ŞN ve diğeri Türkiye’nin en büyük bankalarından biri “X” bankası. Konu şu şekilde gelişti. Bir gün X bankasının internet şubesine girmek istemiştim ve şifremi unutmuştum. Güzel bir hizmet olarak ATM kart bilgileri ile internet şubesine girebileceğim yazıyordu. Benden istenen bilgiler, müşteri numaram, kart şifrem, güvenlik numarası ve kart son kullanma tarihinden ibaretti. Ama ne yazık ki kartım yanımda değildi henüz şubede idi. Öncelikli olarak kart şifremi telefon üzerinden otomatik sisteme bağlanarak almam gerekiyordu. Ama benden istenen kart numarasını bilmiyordum. Sonra aklıma bir numara geldi ve X bankasında bağlı olduğum şubeyi aradım ve aynen şu konuşmalar aramızda geçti:

ŞN – Merhaba, Y Hanım, ben W bankasından Şansal. Nasılsınız?

Y – İyilik Şansal Bey sizler nasılsınız?

ŞN – Bende iyiyim teşekkür ederim. İşler güçler uğraşıyoruz işte. Sizde baya yoğunsunuzdur. Şubecilik zor iş.

Y – Evet Şansal Bey haklısınız.

ŞN – Ben o zaman çok fazla vaktinizi almadan size bir şey sormak istiyorum. Çok kısa yardımcı olabilir misiniz bana?

Y – Tabi elimden geleni yaparım.

ŞN – Benim bankanıza ait ATM kartım sanırım şubenize gelmiş teyit edebilir misiniz?

Y – Evet bizde.

ŞN – Kusura bakmayın ama çok acil X bankası internet şubesine girmem gerekiyor. Yüklü miktarda hesabıma para gelecekti onunla vadeli bağlayacağım. Siz de benim müşteri temsilcimsiniz. Sizin için de iyi olur. Fakat henüz   internet şubeme giremiyorum. Önce ATM kartım ile çağrı merkezinizi arayarak şifre oluşturmam gerekiyormuş. Sizden ricam ATM kartımın numarasını, CVV2 kodunu ve son kullanma tarihini söyleyebilir misiniz?

Y – Tabi ki Şansal Bey. Yardımcı olayım…

Konuşmanın devamında istediğim bilgileri edindim. Daha sonra X bankasının çağrı merkezini arayarak  ATM kartıma şifre oluşturdum ve devamında da X bankasının internet şubesine kart bilgilerim ile giriş yapabildim. Bu örnek olayda X bankasında çalışan Y sadece sesimden, tatlı dilimden ve yüksek miktarda vadeli hesap bağlayacağımdan dolayı bana aslında vermemesi gereken bilgileri verdi. Bense ne yüksek miktarda vadeli bağladım ne de bir para girişi oldu. Y Hanım ile görüşen benim yerime başka birisi de olabilirdi. Ama yine faydacı yaklaşıma bürünen Y Hanım bana vermemesi gereken bilgileri vererek aslında çok büyük bir güvenlik hatası yapmış oldu. Aslında burada faydacı davranmayıp bana ATM kart bilgilerini vermeseydi hiç bir güvenlik açığı olmayacaktı.

Yukarıda anlattığım şekilde, aile içinden birinin şifreleri görmesi, bir başkasının hesabına girerken izlemek gibi pek çok şekilde dolandırıcılık eylemi yapılabiliyor. Bu noktada banka ne kadar önlem almış olursa olsun insan faktörü işin içine girince savunmasız kalınabiliyor.

Postmodernist bir akım ile henüz II. yüzyılda Mezopotamya’da başlayan bankacılık hizmetleri günümüze gelene kadar toplum dinamiklerini harekete geçirme, üretimi ve refahı arttırıcı misyonlarını devam ettirirken bir diğer çok ortaya çıkarmadıkları kar realizasyonlarını da topluma çok fazla hissettirmeden yapmışlardır. Çok eskiden beri yüksek kar eden bankalar zamanla daha da büyümüş, büyüdükçe yatırım yapmış, yatırım yaptıkça karlar artmış ve yüksek kar banka CEO ve sahiplerine çok cazip gelmeye başlamıştır. Maddeciliğin hat safaya ulaştığı yakın zamanda aşırı kar elde edebilmek için alınan yanlış kararlar sonucu 2000 yılında Demirbank TMSF’ye devredilmiştir. Bu dönemler ayrıca Türkiye için internet bankacılığı kullanımının arttığı ve yeni ürünlerin çıktığı yıllar olmuştur. Müşteri sayısının artması ile beraber bankalar internet bankacılıklarında çok etkili güvenlik önlemleri almışlar ve müşterilerine çok daha ucuza çok daha güvenli hizmet sunmaya başlamışlardır.

Günümüzde gerek yapılan işlem çeşitliliği gerekse alınan masraflar ve güvenlik açısından en iyi kanal internet bankacılığı ve mobil bankacılık olduğu aşikardır. Türkiye Bankalar Birliği’nde katıldığım pek çok internet bankacılığı ve güvenlik toplantılarında, dolandırıcılığa uğrayan müşterilerin davaları incelediğinde, pek çoğunun aslında müşteri hatası olduğu ve bankanın bir suçu olmadığını da gözlemledim.

Toplum mühendisliğinin tuzaklarına düşmeden, ucuza ve güvenli işlem yapabilmek için internet bankacılığı kullanmak günümüzde doğru bir tercih olarak görülmektedir. Zaten bankaların istediği de budur. Çünkü internet şubeden yapılan işlemlerin bankaya maliyetleri şubelere oranla çok düşüktür. Ayrıca şubelerde yoğunluk olmayınca bu avantajı gören banka yönetimleri şubelerini aslında küçük satış ofisleri olarak görmekte ve şube çalışanlarına katı satış hedefleri vererek karlarını yükseltmeyi ana politika görmektedir.

İnternet bankacılığı felsefesinin belki de en temel maddesi olan yüksek kazanç oldukça hem müşteri hem de bankalar bu kanala önem verecek ve önem verdiği ölçüde kazanacaklardır.

Bol kazançlı günler sizinle olsun.

 

Bu makale 3084 kez okunmuştur.

  1. Burçin Nuray

    Çok güzel bir yazı olmuş,uyarıların için teşekkürler

  2. Nagihan

    Gelişen teknolojiye ayak uydurup , güvenliğimizi nasıl koruyabilecemizi özetleyen gûzel bir yazı olmuş, eline sağlik

  3. Murat K

    Güzel, akıcı ve açıklayıcı bir yazı olmuş, ellerinize sağlık.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close
Lütfen sitemizi destekleyin

Merhaba Oyun severler,
Aşağıdaki butonlara tıklayarak oyun uzmanlarını destekleyebilirsiniz.